Medikal Literatür Taraması

Bilimsel kaynakların izlenmesi, karşılaştırılması ve değerlendirilmesi.

Medikal literatür taraması, bir konuda yayımlanmış çalışmaları toplamaktan ibaret değildir. Tarama, cevabı aranan soruyu daraltma işidir; soru yeterince keskin değilse sonuçların sayısı artar, kullanılabilirliği azalır.

Yanıtlanabilir soru

Klinik sorular dört bileşene ayrılarak yapılandırılır: hasta ya da popülasyon, incelenen müdahale, karşılaştırma ve ölçülen sonlanım. Bu ayrım, aranacak terimleri kendiliğinden ortaya çıkarır.

Kaynak seçimi ve kapsam farkları

Tek bir veri tabanı bütün literatürü kapsamaz:

• PubMed / MEDLINE — biyomedikal literatürün ana dizini; MeSH terimleriyle yapılandırılmış arama.
• Cochrane — sistematik derlemeler ve kontrollü çalışma kayıtları.
• Araştırma kayıt platformları — yayımlanmamış ya da devam eden çalışmaların görülmesi.

Son madde yayın yanlılığı açısından belirleyicidir: olumsuz sonuçlanan çalışmalar daha geç yayımlanma ya da hiç yayımlanmama eğilimi gösterir.

Aramanın belgelenmesi

Tekrarlanabilirlik için kayıt altına alınması gerekenler: kullanılan veri tabanları ve erişim tarihi, arama dizgesinin tam metni, dil ve yıl kısıtları, dahil etme ve dışlama ölçütleri, her aşamada elenen kayıt sayısı ve eleme gerekçesi. PRISMA akış şeması bu sürecin görünür biçimde raporlanması için yaygın olarak kullanılır.

Elemeden değerlendirmeye

Başlık ve özet üzerinden yapılan ilk eleme hızlıdır ama hataya açıktır; bu aşamada dışlama ölçütlerinin dar tutulması uygundur. Tam metin aşamasında çalışmanın yöntemsel niteliği ayrıca ele alınır.

Taramanın sürekliliği

Literatür sabit değildir. Konu izlenmeye devam ediyorsa arama dizgesinin saklanması ve belirli aralıklarla yeniden çalıştırılması gerekir; böylece güncelleme, kaydı tutulmuş bir çalışmanın devamı olur.