Kanıtın medikal sorular ve iletişim ihtiyaçlarıyla birlikte ele alınması.
Medikal strateji, bir tedavi alanında mevcut bilimsel bilginin nerede yeterli nerede eksik olduğunu belirleme ve bu boşluğun nasıl kapatılacağını planlama işidir. Çıkış noktası bir mesaj değil, bir sorudur.
Kanıt boşluğunun tanımlanması
Bir tedavi alanında literatür taraması tamamlandığında ortaya çıkan tablo nadiren eksiksizdir:
- Popülasyon boşluğu — çalışmaların dışladığı hasta grupları: ileri yaş, böbrek yetmezliği, gebelik, çoklu hastalık.
- Karşılaştırma boşluğu — iki seçeneğin doğrudan karşılaştırıldığı çalışmanın bulunmaması.
- Sonlanım boşluğu — yalnızca vekil sonlanımların ölçülmüş olması.
- Süre boşluğu — uzun dönem etkililik ya da güvenlilik verisinin bulunmaması.
Bu boşluklar adlandırılmadığında, mevcut veriden daha fazlasını söyleyen bir anlatı kurulması kolaylaşır.
İçgörünün yönü
Medikal içgörü, sahadaki klinik uygulama ile yayımlanmış kanıt arasındaki farkın gözlenmesinden doğar. Belirleyici olan yöndür: sahadan kanıta doğru ilerleyen bir süreç soru üretir; önceden belirlenmiş bir sonuca destek arayan bir süreç seçicilik üretir.
Önceliklendirme
Her kanıt boşluğu aynı önemde değildir. Ölçütler arasında boşluğun etkilediği hasta sayısı, klinik kararın bu bilgiye ne kadar bağlı olduğu, mevcut belirsizliğin zarar potansiyeli ve sorunun yanıtlanabilirliği bulunur.
Planın kanıtla sınırlanması
Henüz gösterilmemiş bir yarar, plan içinde beklenen sonuç olarak değil test edilecek varsayım olarak yer almalıdır. Bu ayrım, planın bilimsel mi yoksa tanıtıcı mı olduğunu belirleyen çizgidir. Yeni veri yayımlandığında planın gözden geçirilmesi gerekir; değişen kanıta rağmen sabit kalan bir plan kanıta dayalı olmaktan çıkar.
Odak noktaları
- Medikal içgörü
- Kanıtın yorumlanması
- Bilimsel iletişim odağı
- Analitik değerlendirme